Vandaag sprak de Tweede Kamer met staatssecretaris Erkens van LVVN over het welzijn van gezelschapsdieren tijdens het debat Dieren buiten de veehouderij. In aanloop naar dat debat stuurde de Sophia-Vereeniging een brief naar de Kamer, met het verzoek een aantal belangrijke onderwerpen te bespreken. We zijn positief over de daadkracht van de staatssecretaris, die zich bereid toont om op veel vlakken maatregelen te treffen die het huisdierenwelzijn verbeteren.
Verplichte cursus voor hondeneigenaren
Tijdens het debat werden maatregelen besproken waarmee de staatssecretaris bijtincidenten wil voorkomen. Zo wil hij voor houders van hoogrisicohonden een verplichte praktijkcursus invoeren. Deze stap juichen wij toe. Deze verplichte cursus geldt echter niet voor houders van andere honden. Voor hen komt er een online theoriecursus, op geheel vrijwillige basis. In onze brief aan de Tweede Kamer pleitten wij voor een verplichte cursus voor álle toekomstige hondeneigenaren. Dit heeft drie grote voordelen:
- Het dierenwelzijn verbetert: door een gebrek aan kennis bieden veel eigenaren niet de juiste verzorging, opvoeding of leefomstandigheden. Hierdoor krijgt de hond niet wat hij nodig heeft, hij gaat probleemgedrag vertonen of hij wordt ziek. Een verplichte cursus kan dit hondenleed voorkomen.
- Minder bijtincidenten: hoewel hoogrisicohonden, gezien hun bouw, hun kracht en hun soms onvoorspelbare gedrag relatief vaak betrokken zijn bij zeer ernstige bijtincidenten, kunnen ook honden die buiten deze categorie vallen ernstige verwondingen toebrengen aan mensen of dieren. Met een verplichte cursus leren eigenaren hoe honden communiceren en hoe ze stresssignalen kunnen herkennen. Dit stelt hen in staat om in te grijpen voordat het misgaat.
- Minder impulsaankopen: het is nog steeds mogelijk om in een opwelling een hond te kopen via een advertentiewebsite. Wanneer er eerst een cursus gevolgd moet worden, wordt er extra bedenktijd ingebouwd en zullen mensen eerder een weloverwogen keuze maken. Zo wordt voorkomen dat honden uiteindelijk weer worden afgedankt of een leven moeten leiden waarin niet tegemoetgekomen wordt aan hun behoeftes.
Tijdens het debat bleken ook de Partij voor de Dieren en de VVD groot voorstander van een verplichte cursus voor iedere toekomstige hondeneigenaar. De staatssecretaris gaf aan dat het verplichten van zo’n cursus te ingrijpend zou zijn en moeilijk te handhaven. Daarop stelde de VVD dat de staatssecretaris zou moeten onderzoeken hoe handhaving wél plaats kan vinden.
Om aan te tonen dat er groot maatschappelijk draagvlak is voor een verplichte cursus voor álle potentiële hondeneigenaren, is de Sophia-Vereeniging een petitie gestart, die hier getekend kan worden.
Afschieten zwerfkatten
Opvallend was dat zowel linkse als rechtse partijen zich uitspraken tegen het afschieten van verwilderde katten. Begin oktober boden wij de Tweede Kamer samen met andere dierenwelzijnsorganisaties en dierenartsen een petitie aan, die maar liefst 86.840 keer werd ondertekend. Ook de Partij voor de Dieren, D66, VVD en PVV gaven aan het afschieten van zwerfkatten onacceptabel te vinden en vroegen aan de staatssecretaris om hierover met de provincies in gesprek te gaan. Dat zegde de staatssecretaris toe, waarbij hij TNRC als alternatieve methode zal aanbevelen. Daarmee kunnen zwerfkattenpopulaties diervriendelijk en effectief beheerst worden en wordt voorkomen dat katten met een eigenaar worden doodgeschoten.
Verbod op bezit en verkoop stroomstootbanden
Hoewel het in Nederland verboden is om stroomstoothalsbanden bij honden te gebruiken, zijn er uitzonderingen gemaakt voor Politie, Defensie, de Dienst Justitiële Inrichtingen en de Douane. Dat gaat veranderen: vanaf 2027 mag alleen nog de politie tijdelijk gebruik maken van stroombanden om honden te trainen. Net als de Sophia-Vereeniging zouden de Partij voor de Dieren en de PVV graag zien dat ook hier op korte termijn een einde aan komt. De staatssecretaris zegde toe dat hij in het voorjaar van 2027 laat weten wanneer de uitzondering voor de politie komt te vervallen.
Tijdens het debat werd ook gesproken over de mogelijkheid om, naast het gebruik, ook het bezit en de verkoop van stroom- en pinnenhalsbanden te verbieden. Meermaals hebben wij daarop aangedrongen, omdat het toestaan van bezit en verkoop illegaal gebruik van stroombanden in de hand werkt. Volgens de staatssecretaris is een verbod echter moeilijk te regelen vanwege de Europese regelgeving. In onze brief aan de Tweede Kamer stelden wij voor om daar niet op te wachten en op korte termijn alvast een bezitverbod in te stellen. Dit is mogelijk binnen de Nederlandse wet en het zou de verkoop in Nederland al sterk terug kunnen dringen. Bovendien zou een bezitverbod de handhaving enorm kunnen helpen. Op dit moment kunnen handhavers alleen ingrijpen als zij zien dat honden een stroomband om de hals hebben. Met een bezitverbod kunnen zij ook optreden als er stroombanden aangetroffen worden die op dat moment niet daadwerkelijk worden gebruikt.
Huis- en hobbydierenlijst
De BBB zou graag zien dat de wetenschappelijke onderbouwing van de Huis- en hobbydierenlijst nogmaals wordt onderzocht. De staatsecretaris liet weten dit niet van plan te zijn, want onlangs nog oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) dat de positieflijst voor zoogdieren op een correcte manier tot stand is gekomen. Deze methode wordt nu ingezet om reptielen te beoordelen op geschiktheid als huisdier.
Chipplicht katten per 2028
Al lange tijd pleiten wij voor een landelijke verplichting om alle katten te chippen en registeren, net zoals dat voor honden verplicht is. Daarmee kunnen weggelopen katten sneller worden herenigd met hun baasjes. Daarnaast is het een manier om de illegale dierenhandel tegen te gaan en zwerfkattenpopulaties te verkleinen. Nadat de regering besloot om zo’n chipplicht daadwerkelijk in te voeren, werd de invoeringsdatum verschillende keren uitgesteld. We zijn ontzettend blij dat de staatssecretaris nu doorpakt en dat de chip- en registratieplicht voor katten vanaf 2028 daadwerkelijk van kracht wordt.
De VVD vroeg aan de staatssecretaris of hij wil overwegen om tegelijk met de chipplicht ook een castratieplicht in te voeren, om ongewenste voortplanting van katten te voorkomen. Daarop liet de staatssecretaris weten dit de verantwoordelijkheid van de eigenaar te vinden. Hij wil hierover wel goede voorlichting geven, maar een castratieplicht wil hij pas overwegen nadat de chipplicht is ingevoerd en we weten wat dat oplevert.
Landelijk beleid aanlijn- en muilkorfplicht
Op dit moment kan de burgemeester een aanlijn- en muilkorfplicht opleggen aan hondeneigenaren, die alleen geldt in de desbetreffende gemeente. De staatssecretaris werk nu aan nieuw beleid, waarbij een opgelegde aanlijn- en muilkorfplicht ook in andere gemeentes geldt. Naar verwachting wordt dit nieuwe beleid in 2028 van kracht.
Europese verordening tegen malafide fokkerij en handel
- Het fokken op schadelijke uiterlijke kenmerken wordt in heel Europa verboden. Vanaf 1 juli 2030 moeten fokkers alle dieren waarmee ze willen fokken eerst laten keuren door een dierenarts. Nederland speelt een belangrijke rol in het bepalen van de kenmerken die als schadelijk worden aangemerkt.
- Doorgefokte honden en katten mogen vanaf dat moment ook niet meer geïmporteerd worden.
- Om illegale handel aan te pakken, komt er naast de strenge fokregels per 31 augustus 2030 een verplichte registratie van honden en katten voor verkopers. Voor particulieren geldt dit per 2036 (hond) en 2041 (kat).
- Ondertussen wordt er in Nederland gewerkt aan de systematiek ‘veterinaire fokscreening’, waarmee dierenartsen kunnen onderzoeken of een dier gezond genoeg is om ingezet te worden voor de fok. Vooruitlopend op de EU-verordening kunnen fokkers hier al gebruik van maken en kopers kunnen vragen naar de resultaten.
- De online verkoop van honden en katten wordt sterk aan banden gelegd per 31 augustus 2031, waarbij alleen nog gechipte en geregistreerde dieren online aangeboden kunnen worden.
- Per 31 augustus 2028 komt er een vertoningsverbod voor honden en katten met verminkingen en schadelijke uiterlijke kenmerken.
