Wet Dieren

De Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren vervangen door een nieuwe Wet Dieren. Met dat plan wil de regering overheidsbemoeienis zoveel mogelijk tegengaan. De zorg om dierenwelzijn wordt aan de sector zelf overgelaten. Dat is een heel slecht idee, vindt de Coalitie DierenwelzijnsOrganisaties Nederland, want de belangen van de sector zijn vaak volstrekt tegenstrijdig met de belangen van het dier. De vleesproducenten bijvoorbeeld, die een groot deel van hun bulkproductie aan het buitenland verkopen, zijn niet de meest geschikte handhavers van dierenwelzijn. De markt gaat bij hen voor. De coalitie is van mening dat het juist de taak van de overheid is om normen te stellen over dierenwelzijn en die normen ook te handhaven.

Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren

De maatschappelijke zorg om dierenwelzijn bestaat al lang. In de tweede helft van de negentiende eeuw was het de drijfveer tot de oprichting van verschillende dierenbeschermingsorganisaties, zoals de Sophia-Vereeniging. Vanaf begin jaren ’60 ging dierenwelzijn ook in de wet- en regelgeving van Nederland een rol spelen, al was die rol altijd redelijk bescheiden.
Op dit moment is dierenbescherming wettelijk vastgelegd in de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren (GWWD). Die wet kwam in 1992 tot stand, na twintig jaar strijd tussen voor- en tegenstanders. Bovendien speelden er naast de belangen van dieren ook zeer grote financiële belangen mee. Uiteindelijk werd de GWWD een echte compromiswet, waarin geprobeerd werd zo veel mogelijk rekening te houden met die verschillende belangen. Daarmee is de GWWD geen ideale wet, maar wel een evenwichtige wet voor dieren geworden.
Centraal in de GWWD staan de intrinsieke waarde van dieren en het ‘nee-tenzij’-beginsel. Met de intrinsieke waarde van het dier wordt bedoeld dat het dier een eigen waarde heeft, die los staat van de (economische) waarde die het voor de mens heeft. De belangen van het dier zijn daarmee niet meer automatisch ondergeschikt aan de belangen van de mens. Dat wordt vertaald in het ‘nee-tenzij’-beginsel. In principe mogen mensen geen handelingen met dieren verrichten, tenzij de wetgever die handelingen expliciet toestaat.

Wet Dieren

Natuurlijk is er ook het een en ander aan te merken op de GWWD. Zo wordt de uitvoering van die wet slecht gecontroleerd en wordt er nauwelijks opgetreden als er misstanden worden geconstateerd. Er kan dus zeker nog wel wat worden verbeterd aan de GWWD, maar de minister van Landbouw wil de wet zonder enige terugblik of evaluatie schrappen en vervangen door een nieuwe Wet Dieren. Het vierde kabinet-Balkenende wil de rol van de overheid namelijk beperken. Te veel overheidsregels belemmeren de economische voortgang en dus moet doet de sector zelf maar bepalen hoe het gaat.
Dierenbeschermers in Nederland maken zich grote zorgen over die plannen. Ze hebben de handen ineen geslagen en een zeer brede coalitie gevormd tegen de Wet Dieren. Maar liefst 23 dierenbeschermingsorganisaties hebben zich verenigd in de Coalitie DierenwelzijnsOrganisaties Nederland (CDON). Onder die organisaties bevinden zich de Dierenbescherming, Stichting AAP, Bont voor Dieren, WSPA, Varkens in Nood en IFAW. Natuurlijk maakt ook de Sophia-Vereeniging deel uit van deze dierenbeschermerscoalitie. Niet eerder verenigden zo veel dierenbeschermingsorganisaties zich om hun stem te laten horen. Er staat dan ook veel op het spel.

Algemene Dierenbeschermingswet

De CDON heeft ernstige bezwaren tegen de Wet Dieren. Want als de markt de regels voor dierenwelzijn gaat bepalen, dan zullen de dieren daar de dupe van worden. Hun belangen zullen het altijd afleggen tegen de economische en financiële belangen van de sector. Zeker in een internationale markt, waar de keiharde regels van vraag en aanbod boven alles gaan. De CDON wijst de overheid dan ook op haar (mede-) verantwoordelijk voor het welzijn en de gezondheid van dieren. Juist waar de verschillende belangen elkaar ontmoeten, heeft de overheid de taak om regels te stellen en minimumbescherming te garanderen.
Op 3 juni presenteerde de CDON een voorstel voor een Algemene Dierenbeschermingswet. Met dit alternatief voor de Wet Dieren pleit de CDON voor een zelfstandige wet, die de verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn bij de overheid plaatst, zelfregulering aan banden legt en dieren beschouwt als levende wezens met bewustzijn en gevoel. De doelstelling: het bieden van een ethische en wettelijke basis voor continue, effectieve bescherming van álle dieren. Het is ruim twintig jaar geleden dat dierenwelzijnsorganisaties zich genoodzaakt zagen zelf een wetsvoorstel te presenteren. De CDON hoopt dat ook dit voorstel zal dienen als basis voor nieuwe dierenbeschermingswetgeving. Om haar standpunt kracht bij te zetten, zond een aantal van de coalitiepartners, waaronder de Sophia-Vereeniging, onlangs radiospotjes uit. Daarbij lieten zij elk vanuit hun eigen standpunt protest horen tegen de De Wet Dieren, die dit najaar door de Tweede Kamer wordt besproken.

Kijk op www.dierencoalitie.nl voor meer informatie.