Geschiedenis dierenbescherming

Koningin Sophia der Nederlanden gaf in 1867 haar naam aan de Koningin Sophia-Vereeniging tot Bescherming van Dieren. Daarmee is zij een van de oudste dierenwelzijnsorganisaties in de geschiedenis van de dierenbescherming in Nederland. Het initiatief kwam van haar lijfarts dokter Hendriksz. Sophia was de echtgenote van Willem III en had een uitgebreid netwerk van politici en schrijvers in heel Europa. Zij zag dat Nederland achterop liep als het om dierenbescherming ging. Geheel volgens de tijdsgeest moest het ‘onbeschaafde volk’ opgevoed worden. ‘Veredeling van den mensch’ was dan ook een belangrijk doel.

Internationale contacten

De Sophia-Vereeniging maakte dankbaar gebruik van het koninklijke netwerk om voor dieren op te komen. Vanaf het begin in de geschiedenis van de dierenbescherming waren internationale contacten van levensbelang. Tijdens de Frans-Duitse oorlog eind 19e eeuw vestigde zij de aandacht op het lot van cavaleriepaarden in een schrijven aan de Duitse keizer Wilhelm I. Een eerste wapenfeit in Nederland was een inperking van het gebruik van trekhonden. Daarnaast zorgde de vereniging voor het sluiten van ‘vinkenbanen’ waarop blind gemaakte zangvogeltjes werden uitgezet. Deze moesten soortgenoten lokken, wiens veren menig chique dameshoed sierde. Ook tegen de jacht trok men ten strijde, getuige dit gedicht:

Een dier, dat niemand deert,
Medogenloos te plagen,
Dat dier met dolle drift door woud en bos te jagen,
Tot het eind’lijk, afgemat,
Ter neer stort, met bloed bespat
Dat is een zeer onaangenaam plezier
‘Hoe vindt gij dat?, Kunt gij het vragen?’
Mij dunkt, een mensch die zoo een schuldloos dier kan plagen,
Heeft ook iets van een dier, maar dan geen schuldloos dier.

Nationale bekendheid

Rond 1900 was de vereniging in Amsterdam duidelijk zichtbaar op straat. In die tijd van paardenkarren werden her en der drinkbakken voor dieren geplaatst. Zo’n drinkbak is te zien in het Amsterdams Historisch Museum. In 1929 startte de cursus Sophia DierenEHBO, gericht op het verzorgen van gewonde dieren. Een kar met koetsier deed dienst als dierenambulance. Nationale bekendheid kreeg de Sophia-Vereeniging tijdens de Zeeuwse watersnoodramp in 1953, toen zij veel dieren van de verdrinkingsdood redde.

150 jaar geschiedenis dierenbescherming

In haar 150-jarige bestaan zette de Sophia-Vereeniging tal van misstanden op de kaart. Via voorlichtende projecten en campagnes en politieke lobby wist zij voor menig dier uit de bio-industrie, de laboratoria, de dierenhandel en de entertainment-industrie een verschil te maken. Zo leverde de vereniging een belangrijke bijdrage aan de Wet op de Dierenbescherming, die in 1961 van kracht werd. Tal van vrijwilligersorganisaties konden rekenen op financiële steun van de Sophia-Vereeniging, evenals zwerfkattenprojecten en herplaatsingsdiensten die zich inzetten voor ‘afgeschreven’ proefdieren. Ook stimuleerde de vereniging initiatieven om alternatieven voor dierproeven verder te ontwikkelen. Bovendien hielp zij boeren die weigerden hun dieren preventief te doden in verband met bijvoorbeeld de vogelpest. Met de campagne Wilde Dieren de Tent Uit! zette de Sophia-Vereeniging het leed van wilde dieren in het circus op de politieke agenda.

Huisdieren

Gelukkig is dierenbescherming de afgelopen decennia een breed gedragen onderwerp geworden. Vele dierenbeschermingsorganisaties zetten zich inmiddels in om dierenleed aan te pakken, met ieder een eigen werkwijze en ieder een eigen focus. Ook de Sophia-Vereeniging heeft ervoor gekozen om haar profiel aan te scherpen. Sinds 2009 richt zij al haar activiteiten op het voorkomen van leed bij huisdieren. Het uiteindelijke doel van de Sophia-Vereeniging is een samenleving waarin dieren naar hun eigen aard met mensen kunnen leven. Pas dan komt er een einde aan het vaak onzichtbare leed dat huisdieren wordt aangedaan.

Meer over ons

Hoe gaan wij te werk? Wat is onze doelstelling? Wat hebben wij het afgelopen jaar bereikt? Lees meer.

Een specifieke vraag?

De deskundigen van de Sophia DierenSpreekuren geven gratis advies over het gedrag, de aanschaf en de verzorging van honden, katten, konijnen en knaagdieren. Lees meer.

  • Meldpunt doden van huisdieren


    Heb jij een ervaringsverhaal, iets gelezen, gezien of gehoord over huisdieren, anders dan honden en katten, die gedood werden door iemand die geen bevoegd dierenarts is? Meld het ons!
  • Kerstkaarten


    Wens je vrienden en familie fijne feestdagen met onze huisdierenkaartjes. De opbrengst komt helemaal ten goede aan het bestrijden van huisdierenleed.
  • Word lid!


    Wil jij ons helpen om huisdierenleed te bestrijden? Word dan nú lid van de Sophia-Vereeniging!

Niets missen?

Schrijf je in voor het SophiaNieuws en maak elke maand kans op een gratis artikel naar keuze uit onze winkel!