Rat

Een goede omgang met huisdieren lijkt vanzelfsprekend. Maar de realiteit is vaak anders. Veel huisdieren zijn eenzaam, hebben te weinig ruimte, krijgen verkeerde voeding of te weinig aandacht of lichaamsbeweging. Dit leidt tot afwijkend gedrag, vroegtijdige sterfte en ziektes. Ongewenste huisdieren belanden in het asiel of op straat. Andere dieren worden slachtoffer van mishandeling, soms met de dood tot gevolg. Met voorlichting en politieke lobby komt de Sophia-Vereeniging exclusief op voor de belangen van huisdieren. Wil je ons helpen in onze strijd tegen huisdierenleed? Steun dan de Sophia-Vereeniging!

Het gedrag van ratten

De tamme rat is geen typisch nachtdier; hij is ook actief tijdens de schemering en overdag. Het gedrag van ratten lijkt op dat van hun voorouders, de wilde bruine ratten. Ratten zijn sociale dieren, die daarom altijd met soortgenoten samen dienen te worden gehouden. Communiceren gaat via piepen, blazen en gillen, maar ook met ultrasoon geluid. Intelligent en energiek als ratten zijn, hebben ze behoefte aan veel afleiding. Ze kunnen veel leren. Het gedrag van ratten naar mensen toe wordt beïnvloed door interactie met de verzorger. Hoe meer aandacht deze geeft, hoe meer de rat zich hecht. Ratten kunnen zich sterk op hun verzorger richten en hebben dan behoefte aan intense aandacht. Sommige ratten vinden het heerlijk om op hun wang, buik of achter hun oor geaaid te worden. De rat kan u op zijn beurt likkend een wasbeurt geven. Mannetjesratten zijn in de puberteit een beetje macho, maar het gedrag van ratten wordt rustiger naarmate ze ouder worden. Vrouwtjes zijn actiever. Twee ratjes samen kan een goede combinatie zijn, maar vanwege de hiërarchie is een groepje van 3 of meer beter. Pas wel op: vreemdelingen worden verjaagd en soms zelfs gedood. Koppelen dient daarom met geduld en onder begeleiding te gebeuren. De hiërarchie bepaalt bijvoorbeeld wie er mag paren en wie er mag eten.

De rattenkooi

Ratten hebben veel ruimte nodig. De rattenkooi moet zo groot zijn dat de dieren op hun achterpoten kunnen staan, dat ze kunnen klimmen en dat er ruimte is voor speelgoed. De minimale afmetingen van een rattenkooi voor twee dieren zijn bijvoorbeeld 70 centimeter hoog, breed en lang. Let wel, dit zijn minimale afmetingen: groter is altijd beter! Voor het welzijn van de dieren is het het beste om hen dagelijks een tijd lang los te laten in huis. Let wel op dat je huis daar op ingericht is zodat er geen ongelukken kunnen gebeuren.

Je kunt hen leren hun behoefte te doen in een kunststof bakje met kattenbakvulling. Met urinesporen zullen ratten hun eigen geurtje willen geven aan de rattenkooi. Het is slim om een deel van het oude nestmateriaal na het schoonmaken terug te leggen. Gebruik nooit zaagsel als bodembedekking. Zaagsel bevat veel stof, dat tot luchtwegproblemen leidt. Beter is het om krantenpapier op de bodem te leggen, waarop beukensnippers, hemparade of corbo gestrooid wordt. Zet de rattenkooi tochtvrij, met voldoende daglicht maar niet in de volle zon. Zorg in de kooi voor voldoende afleiding in de vorm van wcrolletjes, dik touw en verse takken van onbespoten fruitbomen.

Een rat aanschaffen

Wie een tamme rat wil aanschaffen, kan terecht bij een rattery of opvangcentrum voor knaagdieren. Een ‘ritten’ (babyrat) mag vanaf 5 weken bij de moeder weg. Daarvoor kunnen ze al wel zelfstandig eten, maar missen ze de zorg en melk van moederrat. Haal geen rat bij een dierenwinkel of tuincentrum. Deze dieren verkeren vaak in slechte gezondheid en zijn veelal te vroeg bij de moeder weg gehaald. De kans op een angstig en soms zelfs agressief dier is dan groot. Als u een rat gaat aanschaffen bij een rattery, dan zijn de dieren meestal opgegroeid in de huiskamer. Ze zijn dan van het begin af aan gewend aan mensen. Ook bij een opvangcentrum kun je een jonge rat aanschaffen; vaak worden zwangere ratten naar een opvang gebracht. Hou rekening met een bedrag van € 15,- per rat, € 100,- voor de kooi, € 40,- voor speelgoed en € 20,- per maand voor voer. Houd tevens rekening met de (hoge) medische kosten waar je mee te maken kunt krijgen. Als verzorger ben je verantwoordelijk voor de gezondheid van je dier. Stel jezelf altijd de vraag of je bereid bent de komende drie jaar de verantwoordelijkheid te dragen voor de rat. Koop nooit een rat omdat dat zo leuk is voor de kinderen. De ervaring leert dat hun interesse zeer snel afneemt.

De verzorging van ratten

Bij een goede verzorging worden ratten ongeveer 3 jaar oud. Vrouwtjes leven meestal langer dan mannetjes. De verzorging van ratten dient zich vooral te richten op het geven van aandacht, een hygiënische omgeving en goede voeding. Speel veel met je ratten, neem ze op schoot, praat tegen ze en zorg dat ze genoeg afleiding hebben. Maak de kooi minimaal 2 keer per week schoon en schep de keutels en etensresten er elke dag uit. Nog belangrijker is het om regelmatig de urineplaatsen schoon te maken. De ammoniak die in urine zit, is zeer slecht voor de luchtwegen van mens en dier. Ratten zijn gevoelig voor huidproblemen, luchtweginfecties en tumoren. Let hierop en raadpleeg bij twijfel altijd een dierenarts. Ratten zijn alleseters. Naast plantaardig voer hebben ze graag dierlijke eiwitten, verwerkt in droog voer, ongeveer 20 gram per dag. Trakteer uw ratten op ei, vis of hondenbrokken. Geef elke dag vers fruit of groente. Maar ook brood, noten of yoghurt zijn geschikt. De drinkfles moet elke dag gevuld worden met vers water.

Fokken van ratten

Wij raden het af om zelf te fokken met ratten. Door een gebrek aan kennis ontstaan vaak grote problemen met de moederdieren en de jongen. Bovendien zijn er in Nederland al veel meer ratten dan dat er mensen zijn die voor ze willen zorgen. Deze dieren hebben nog minder kans op een goed leven als er telkens maar nieuwe nestjes geboren worden. Maar ook bij ‘officiële’ fokkers gaat het vaak mis. Er wordt dan gefokt op extreme uiterlijke kenmerken, waar de dieren ernstig onder lijden. Zo komt doofheid bij albino ratten veelvuldig voor en hebben ratten met een bepaald gen dat een bijzondere lichte tekening in de vacht veroorzaakt veel last van darmproblemen. Deze problemen kunnen zo ernstig zijn, dat de ratten eraan overlijden. Andere ratten worden gefokt zonder staart. Zij hebben grote problemen met de afvoer van warmte (dit gebeurt normaal gesproken via de staart) waardoor zij oververhit kunnen raken. Tevens ondervinden deze ratten problemen met vervormingen in het bekken waardoor zij niet meer natuurlijk kunnen bevallen.

Gezondheid moet centraal staan
In 2009 startte de Sophia-Vereeniging een lobbytraject en publiekscampagnes om de problemen bij het fokken van ratten en andere dieren aan de kaak te stellen. Want het moet niet om het uiterlijk gaan in de fokkerij, maar om het welzijn van de dieren. Van fokkers valt niet te verwachten dat zij maatregelen nemen; zij verdienen immers hun geld met het fokken op uiterlijke kenmerken. Daarom pleit de Sophia-Vereeniging voor duidelijke overheidsregels die de gezondheid van de dieren centraal stellen en die streng worden gecontroleerd. Voor sommige rassen zal dat een fokverbod betekenen.

Zelf doden van ratten
Een ander groot probleem bij het fokken van ratten is het zogenaamde ‘culling‘. Dat houdt in dat fokkers dieren doden die ongewenst zijn. Deze dieren zijn kerngezond, maar hebben niet exact het uiterlijk dat veel geld opbrengt. Omdat hun hokruimte en voeding liever besteedt wordt aan dieren die in de verkoop meer opleveren, worden ze door fokkers gedood. In Nederland is deze praktijk niet strafbaar. De Sophia-Vereeniging streeft ernaar dat hier op korte termijn verandering in komt. Na een intensief lobbytraject lukte ons in 2012 om staatssecretaris Bleker ervan te overtuigen om het zelf doden van honden en katten strafbaar te stellen. Per 1 juli 2014 is dit officieel onderdeel van de Wet Dieren. Wij dringen er nu op aan dat in de Wet Dieren dezelfde regels voor alle huisdieren worden opgenomen.

Stel je vraag

Heb je een vragen over de aanschaf, de verzorging of het gedrag van je huisdier? Dan kun je gratis terecht bij de Sophia DierenSpreekuren.

Meer knaagdieren

Kom meer te weten over het gedrag, de verzorging en de aanschaf van andere veel gehouden knaagdieren. Lees meer.

  • Meldpunt doden van huisdieren


    Heb jij een ervaringsverhaal, iets gelezen, gezien of gehoord over huisdieren, anders dan honden en katten, die gedood werden door iemand die geen bevoegd dierenarts is? Meld het ons!
  • Kerstkaarten


    Wens je vrienden en familie fijne feestdagen met onze huisdierenkaartjes. De opbrengst komt helemaal ten goede aan het bestrijden van huisdierenleed.
  • Word lid!


    Wil jij ons helpen om huisdierenleed te bestrijden? Word dan nú lid van de Sophia-Vereeniging!

Niets missen?

Schrijf je in voor het SophiaNieuws en maak elke maand kans op een gratis artikel naar keuze uit onze winkel!