Inteelt bij raskatten

Er bestaan tientallen erkende kattenrassen. Allemaal hebben ze een ander uiterlijk, als resultaat van een jarenlang fokproces. Inteelt bij raskatten wordt daarbij niet geschuwd, want hoe zuiverder het ras, hoe meer geld het oplevert. Het gevolg: een zwak afweersysteem, ernstige lichamelijke afwijkingen, een gebrek aan energie, onvruchtbaarheid en zelfs een vroegtijdige dood. De Sophia-Vereeniging pleit voor een verantwoord fokbeleid, waarbij niet het uiterlijk, maar het welzijn van de dieren centraal staat.

Inteelt

Commerciële fokkers van raskatten is er veel aan gelegen om zo veel mogelijk nakomelingen te krijgen die precies de gewenste eigenschappen hebben. Voor katten die helemaal voldoen aan de rassstandaard, wordt namelijk veel meer geld betaald dan voor katten die daarvan afwijken. Om nestjes te krijgen met uitsluitend kittens die raszuiver zijn, laten fokkers 2 katten met elkaar paren die dezelfde eigenschappen bezitten en vaak nauw verwant zijn aan elkaar. Staan ze heel dicht bij elkaar (bijvoorbeeld moeder-zoon of broer-zus), dan is er sprake van inteelt. Staan ze wat verder van elkaar af (bijvoorbeeld achterneef-achternicht), dan noemt men dat lijnteelt.

Genen

Door die voortdurende inteelt bij raskatten van generatie op generatie, ontstaat een beperkte genenpoel met weinig variatie. Dat betekent dat álle nakomelingen de gewenste genen erven, die eigenschappen bepalen als de kleur van de ogen en de lengte van het haar. De kans dat er een katje bijzit dat niet aan de wensen voldoet, is nihil: poesjes die via inteelt ter wereld zijn gekomen, hebben (in de ogen van de fokker en van de raskattenliefhebber) allemaal een perfect uiterlijk. Er kunnen echter ook grote problemen ontstaan. Want niet alleen de gewenste eigenschappen worden doorgegeven, ook de schadelijke genen worden wijdverbreid. Bovendien kunnen ‘goede’ genen verdwijnen in het fokproces, met een zwakker afweersysteem tot gevolg.

Afwijkingen

Naast een zwak afweersysteem, zorgt inteelt bij raskatten ook voor lichamelijke problemen. Erfelijke afwijkingen die bij raskatten veel voorkomen, zijn spasticiteit, spijsverteringsstoornissen, skeletproblemen, kaken die niet goed op elkaar staan en heupdysplasie. Zo hebben veel Perzische katten en abessijnen last van nierproblemen en losse knieschijven, waardoor ze zich moeilijk kunnen bewegen. De maine coon wordt vaak geboren met een hartkwaal, siamezen kampen met oogafwijkingen en witte katten met blauwe ogen zijn doorgaans doof. Verder komen schedelafwijkingen, vachtproblemen en misvormingen aan de staart regelmatig voor en hebben veel raskatten een groot gebrek aan energie. Daarnaast brengt doorgaande inteelt bij raskatten het risico met zich mee dan het ras uitsterft, omdat de variatie tussen de individuele dieren te klein is geworden.

Uitkruising

De kans op problemen kan worden verminderd door middel van uitkruising of hybridisering. Bij beide technieken worden nieuwe of verloren gegane genen ingevoerd, die de dieren sterker maken. Bij uitkruising wordt er gefokt met katten van hetzelfde ras, die geen familie zijn. Het voordeel is dat het ras zuiver blijft, maar het is vaak moeilijk om niet-verwante rasgenoten te vinden. Bovendien wordt de kans op uniformiteit kleiner. Bij hybridisering wordt er gefokt met andere rassen. Dat geeft sterkere nakomelingen dan bij uitkruising, maar het ras wordt wel onzuiver en er ontstaan allerlei varianten die niet geschikt worden geacht voor de fok. Het duurt jaren voordat de nakomelingen weer allemaal dezelfde eigenschappen hebben en raszuiver worden bevonden. En dan beginnen de problemen weer opnieuw!

Raszuiverheid

Helaas staat bij veel commerciële raskattenfokkers de raszuiverheid hoger in het vaandel dan het kattenwelzijn. De katten die door hen via inteelt gefokt worden, zijn vaak zwakke dieren die snel ziek zijn, lichamelijke klachten hebben en voortijdig sterven. Bovendien is hun vruchtbaarheid verminderd en worden veel jongen dood geboren. Soms is er zelfs sprake van overtypering, waarbij het fokken op uiterlijke kenmerken zo wordt overdreven dat problemen ontstaan als uitpuilende ogen en openblijvende fontanellen. Ook verkorte schedels komen vaak voor bij katten als de Pers, met ademhalingsstoornissen, geboortestagnatie en gebitsproblemen tot gevolg. Bovendien heeft overtypering effect op het functioneren van de kat. De munchkin, die wordt aangeprezen als ‘de kat die voor altijd kitten blijft’, heeft bijvoorbeeld zo’n korte voorpoten dat hij niet goed kan springen en dus geen natuurlijk kattengedrag kan vertonen.

Verantwoord fokbeleid

De Sophia-Vereeniging wil dat er een einde komt aan het aantasten van het welzijn van dieren, puur voor uiterlijk vertoon. Zij zet zich in voor een verantwoord fokbeleid, waarbij de gezondheid en het welzijn van katten voorop staan. Dat betekent dat inteelt en fokken op extreme uiterlijke kenmerken moeten worden verboden en dat sommige rasstandaarden op internationaal niveau zouden moeten worden herzien. Ook raskattenshows dienen te worden aangepakt. Daar geldt immers: de dieren met het meest extreme uiterlijk zijn de winnaars van de show. Hun nakomelingen leveren het meeste geld op, terwijl dit juist de dieren zijn met de zwakste gezondheid. Wie het welzijn van katten belangrijk vindt, wordt dan ook geadviseerd om dergelijke shows niet te bezoeken. Tot slot wijst de Sophia-Vereeniging ook potentiële eigenaren van (ras-)katten op hun verantwoordelijkheid: ga niet af op een prachtige stamboom, maar koop een gezonde kat, zonder inteeltverleden.

Wil jij ons helpen om kattenleed te voorkomen via publieksvoorlichting en politieke lobby? Word dan nú lid van de Sophia-Vereeniging!

Katten worden vaak als huisdier genomen omdat men meent dat een kat het prima redt in z’n eentje thuis. Als we echter kijken naar het natuurlijke gedrag van de kat, dan zien we dat katten eigenlijk hele sociale dieren zijn. Lees meer.

Overweeg je een kat als huisdier te nemen? Bereid je dan goed voor. Een kat kost veel tijd, geld en energie. Zorg dat je weet waar je aan begint zodat je het dier kan bieden wat hij nodig heeft. Dan hebben jullie een kattenleven lang plezier van elkaar! Lees meer.

Bij een goede verzorging van katten is rust en regelmaat essentieel. Versleept worden naar een nieuw huis of vakantie-adres is voor de dieren een nachtmerrie. Dan maar liever een oppas, al zal een kat die verandering ook lang niet altijd waarderen. Lees meer.

Het is moeilijk te zeggen hoeveel zwerfkatten er precies zijn in Nederland. Wel is bekend dat er jaarlijks meer dan 100.000 afstands- en zwerfdieren in het asiel terecht komen en dat het aantal zwerfkatten almaar blijft groeien. Lees meer.

In Nederland leven zo’n 3 miljoen katten, waarvan een aanzienlijk deel een zwervend bestaan leidt. Vele vrijwilligers zetten zich in om deze katten te castreren, zodat er niet nog meer zwerfkatten komen. Lees meer.

Om de groei van het aantal zwerf- en asielkatten een halt toe te roepen, pleit de Sophia-Vereeniging voor vroegcastratie. De dieren worden dan gecastreerd vanaf de leeftijd van 8 weken. Lees meer.

Meestal staan bij het fokken van katten de moederpoes en de kittens volop in de belangstelling. De dekkaters blijven onzichtbaar op de achtergrond. En dat terwijl deze katers het lang niet altijd goed hebben. Lees meer.

Steun de Sophia-Vereeniging en word lid. Voor nog geen 50 cent per week help je katten in nood aan een beter leven! Lees meer.

Stel je vraag!

Bij het KattenSpreekuur vind je alles over het natuurlijk gedrag, de sociale behoeften, de verzorging en de aanschaf van katten. Ook geeft het KattenSpreekuur informatie over zwerfkatten en over de problemen met het fokken van raskatten. Lees meer.

  • Stop de huisdierenhandel!


    Wij willen een verbod op de verkoop van huisdieren in dierenwinkels, tuincentra en via het internet.
  • Sophi@-Nieuws


    Wil je maandelijks op de hoogte gehouden worden van al het nieuws van de Sophia-Vereeniging, meld je dan aan voor het Sophi@-Nieuws!
  • Word lid!


    Wil jij ons helpen om huisdierenleed te bestrijden? Word dan nú lid van de Sophia-Vereeniging!